top of page

Azalan Faydalar Kanunu (Diminishing Returns Law)

Azalan Faydalar Nedir?

Azalan faydalar kanunu, bir malın tüketiminden elde edilen toplam faydanın, malın tüketim miktarı arttıkça bir noktaya kadar artacağını ancak bu noktadan sonra her ek birimden elde edilen marjinal faydanın azalacağını ifade eder. Başka bir deyişle, bir mal veya hizmetten elde edilen tatmin duygusu, belirli bir miktarın ötesinde tüketim yapıldığında azalmaya başlar. Bu kanun, tüketici davranışları ve karar verme süreçleri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.


 

Azalan Faydalar’ın Tarihçesi

Azalan faydalar kanununun temelleri, 19. yüzyılın başlarında, özellikle Daniel Bernoulli ve daha sonra Alfred Marshall, Hermann Heinrich Gossen gibi ekonomistler tarafından atılmıştır. Gossen, bu kavramı "Gossen'in İlk Kanunu" olarak tanımlayarak ekonomi bilimine kazandırmıştır. Kanun, tüketici tercihlerinin ve tüketim üzerine yapılan kararların daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır.


 

Azalan Faydalar Nasıl Hesaplanır?

Azalan faydalar kanununu hesaplamak, genellikle marjinal fayda kavramı üzerinden yapılır. Marjinal fayda, bir tüketicinin belirli bir mal veya hizmetten elde ettiği ekstra tatminin miktarını ifade eder.

 

Basit bir yöntemle azalan faydalar kanununun nasıl hesaplanabileceğini inceleyelim;

 

Evvela Tanımlar;

·       Toplam Fayda: Öncelikle, tüketicinin mal veya hizmetin farklı miktarlardan elde ettiği toplam faydayı belirleyin. Toplam fayda, tüketimden elde edilen genel tatmin düzeyidir.

·       Marjinal Fayda (MF): Tüketilen her ek birim ürün için elde edilen ekstra faydadır. Matematiksel olarak, bir ürünün tüketim miktarındaki bir birimlik artış sonucu toplam faydada meydana gelen değişiklik olarak hesaplanır

 

MF=ΔToplam Fayda/ΔMiktar

Burada Δ (delta), değişimi ifade eder.

 

Örnek Hesaplama;

Diyelim ki, bir tüketici çikolata barı tüketmektedir ve ilk çikolata barının faydası 10 mutluluk birimi (MB) olarak ölçülmüştür. Eğer tüketici ikinci çikolata barını yediğinde elde ettiği mutluluk 8 MB olursa, marjinal fayda azalmıştır. Üçüncü çikolata barı için bu değer 5 MB olursa, bu, azalan faydalar kanununun bir başka örneğidir.

1.     İlk çikolata barı için MF = 10 MB

2.     İkinci çikolata barı için MF = 8 MB

3.     Üçüncü çikolata barı için MF = 5 MB

 

Bu basit hesaplama, her ek çikolata barı tüketildikçe, elde edilen marjinal faydanın nasıl azaldığını gösterir. Önemli olan, bu azalmanın yalnızca belirli bir mal veya hizmet için değil, genel olarak tüketimde gözlemlenen bir olgu olduğunu anlamaktır.

 

Azalan faydaların hesaplanması, ekonomik analizlerde ve tüketici davranışlarının anlaşılmasında önemli bir araçtır. Bu kavram, ürün fiyatlandırma, tüketim alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve pazarlama stratejilerinin geliştirilmesi gibi alanlarda kullanılır.


 

 

Azalan Faydalar Kanunu’nun Hayatımıza Etkilerinden Birkaç Örnek

1.     Bir inşaat projesinde, işçi sayısının artırılması, ilk başlarda imalat artışına imkan tanırken, artış devam ettikçe verim sıfıra doğru içeşe geçer.

2.     Bir restoranda, Garson sayısında yapılacak artış ilk başta müşteri memnuniyetini artırırken, garson sayısı arttıkça oluşacak kalabalık ve karışıklık sebebi ile verim düşecektir.

3.     Bir kahve sever için, sabah içilen ilk fincan kahvenin faydası yüksekken, gün içinde içilen beşinci fincanın faydası önemli ölçüde daha azdır.

4.     Bir öğrenci, ilk saat ders çalışmanın verimli olduğunu bulurken, ardışık altıncı saatte konsantrasyonunun ve öğrenme faydasının düştüğünü fark eder.

5.     Bir sinema tutkunu, haftada bir film izlemenin keyfini çıkarırken, aynı gün içinde izlenen dördüncü film artık o kadar çekici gelmez.

6.     Bir sporcu, haftada üç gün antrenman yapmanın fiziksel faydalarını maksimize ettiğini bulurken, her gün antrenman yapmanın yarardan çok zarar getirdiğini keşfeder.

7.     Bir yemeksever, ilk lokma pizzanın tadını çıkarırken, sekizinci dilimde doygunluk noktasına ulaşır ve tadı az bulur.

8.     Bir oyunsever, yeni bir video oyununa başlamanın heyecanını yaşarken, oyunu saatlerce aralıksız oynadıktan sonra ilgisinin azaldığını gözlemler.

9.     Bir müziksever, favori şarkısını günün başında dinlemenin verdiği mutluluğu, aynı şarkıyı gün içinde onuncu kez dinleyince bulamaz.

10.  Bir aşık, sevdiğine ilk sevgi cümlelerini kurduğunda, karşısındaki insanda yarattığı etki, cümlelerin sıklığı arttıkça değerini yitirir.

 


 

İlgili Makaleler

 

Kaynaklar

3.     Chat Based AI Tools: ChatGPT & Gemini

 

Fotoğraflar

 

Yazarlar

1.     SedatOnat.com

 

!!! TEŞEKKÜRLER !!!


Değerli zamanınızı ayırdığınız için teşekkür ederiz.


Sorularınızı ve/veya tavsiyelerinizi yorumlara yazarsanız, hızlıca dönüş yaparız.


Bu makale ilk olarak TedarikZinciriPortali.com adresinde yayınlanmıştır.


Her gün yeni bir Tedarik Zinciri Makalesi için, Tedarik Zinciri Makaleleri Linkedin Newsletter 'a üye olabilirsiniz.


Her hafta yeni bir Tedarik Zinciri Analizi için, Tedarik Zinciri Analizleri Linkedin Newsletter 'a üye olabilirsiniz.


TedarikZinciriPortali.com 'u ziyaret ederek, daha fazla Tedarik Zinciri Haberleri ve Makaleleri 'ne ulaşabilirsiniz.



Tedarik Zinciri Portalı Linkedin Grubu 'muza üye olarak bilgi ve tecrübelerinizi paylaşabilirsiniz.


Şimdiden teşekkür eder, iyi günler dileriz.


...

Comments


bottom of page