ABD, İnsan Hakları Gerekçesiyle Nikaragua’ya %15 Ek Gümrük Vergisi Getiriyor

Haber Tarihi

11.12.25

Yazar

Sedat Onat

ABD, İnsan Hakları Gerekçesiyle Nikaragua’ya %15 Ek Gümrük Vergisi Getiriyor

USTR’nin Section 301 soruşturması sonrası Nikaragua’ya uygulanacak kademeli %15 ek tarifeler, mevcut vergilerle birleşen yük, CAFTA-DR istisnaları ve ABD–Orta Amerika tedarik zincirine etkilerin detaylı özeti

ABD Ticaret Temsilciliği (U.S. Trade Representative – USTR), Nikaragua’ya yönelik yeni ve kademeli bir tarife rejimini devreye almaya hazırlandığını duyurdu. Trump yönetimi, ülkedeki insan hakları ihlalleri ve emek standartlarına aykırı uygulamalar gerekçesiyle Nikaragua menşeli ürünlere %15’e kadar ek gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. Bu karar, Aralık 2024’te başlatılan ve Section 301 kapsamında yürütülen resmi soruşturmanın sonuçlarına dayanmakta.

Newsweek’in aktardığına göre yeni tarifeler tek seferde değil, kademeli olarak yürürlüğe girecek. Planlanan takvime göre:

1 Ocak 2027 itibarıyla %10,
1 Ocak 2028 itibarıyla %15

oranında ek tarife uygulanacak. Bu vergiler, hâlihazırda Nikaragua’ya karşı yürürlükte olan %18’lik mevcut tarifelere ek olarak devreye girecek. Böylece CAFTA-DR (Dominican Republic–Central America–United States Free Trade Agreement) kapsamı dışında kalan ürünler için toplam tarife yükü çok daha yüksek seviyelere ulaşacak.

Section 301 Bulguları: Gerekçe Ne?

USTR’nin nihai raporunda Nikaragua hükümetinin:

child labor ve forced labor,
human trafficking,
workplace abuses,
sendikal hakların sistematik ihlali

gibi alanlarda “increasingly pervasive abuses” sergilediği tespit edildi. Bu uygulamaların yalnızca iç hukuk ihlali değil, aynı zamanda ABD ile olan ticari ilişkileri disruptive biçimde etkilediği savunulmakta.

Bu nedenle Washington, Nikaragua’ya yönelik yaptırım politikasını yalnızca diplomatik baskı ile sınırlı tutmayarak ticaret politikası aracı hâline getirmekte.

ABD–Nikaragua Ticaretinin Önemi

Nikaragua, ABD için büyük bir ticaret ortağı olmasa da stratejik öneme sahip bir tedarikçi konumunda. Ülke, ABD’nin ithalat kaynakları arasında yaklaşık 60. sırada yer almakta. Ancak Nikaragua ekonomisi açısından ABD pazarı kritik:

2024’te Nikaragua’nın toplam ihracatı: 7,52 milyar USD
Bunun %52’si ABD’ye yapıldı
Başlıca ürünler: apparel, knitwear ve tekstil ürünleri

Bu tablo, ABD’nin uygulayacağı ek tarifelerin Nikaragua ekonomisi üzerinde orantısız derecede büyük etki yaratacağını göstermekte.

CAFTA-DR İstisnası ve Kapsam

Yeni tarifeler, CAFTA-DR kapsamında koruma altında olan ürünleri kapsam dışı bırakmakta. Ancak anlaşma dışındaki ürünler için ek vergiler tam olarak uygulanacak. Bu durum, özellikle tekstil tedarik zincirinde menşe ve sertifikasyon süreçlerinin daha kritik hâle gelmesine yol açabilir.

ABD’li ithalatçılar için bu gelişme, Nikaragua kaynaklı tedariklerin maliyetinin artması anlamına gelmekte. Bu nedenle şirketler:

tedariki Honduras, Guatemala veya Dominik Cumhuriyeti gibi alternatif CAFTA-DR ülkelerine kaydırmayı,
veya Meksika ve Asya kaynaklı tedariklerle yeniden denge kurmayı değerlendirebilir.

USTR’nin Açık Kapı Politikası

USTR, tarifeler yürürlüğe girmeden önce Nikaragua’nın ilerlemesini izlemeye devam edeceğini bildirdi. Eğer hükümet:

iş gücü ve insan hakları alanında somut iyileştirmeler göstermezse,
tarifelerin daha erken uygulanması veya oranların daha da artırılması gündeme gelebilir.

Bu ifade, Washington’ın tarifeleri dinamik bir baskı aracı olarak kullanmakta olduğunu ortaya koyuyor.

Tedarik Zinciri ve Bölgesel Etki

Orta Amerika, son yıllarda nearshoring stratejilerinin merkezinde yer almakta. Nikaragua’ya yönelik ek tarifeler, ABD şirketlerinin bölgedeki tedarik haritalarını yeniden çizmesine neden olabilir. Özellikle düşük maliyetli konfeksiyon üretiminde Nikaragua’nın cazibesi azalırken, komşu ülkeler için fırsat penceresi açılmakta.