Trump, Su Anlaşması Gerekçesiyle Meksika’ya %5 Ek Gümrük Vergisi Tehdidinde Bulundu

Haber Tarihi

09.12.25

Yazar

Sedat Onat

Trump, Su Anlaşması Gerekçesiyle Meksika’ya %5 Ek Gümrük Vergisi Tehdidinde Bulundu

Trump yönetiminin 1944 ABD–Meksika Su Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gerekçesiyle Meksika menşeli ürünlere %5 ek tarife tehdidi, mevcut USMCA tarifeleriyle etkileşim ve Kuzey Amerika ticaretine olası etkilerin detaylı özeti

ABD Başkanı Donald Trump, Meksika’nın iki ülke arasında yürürlükte olan 1944 Water Treaty kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini öne sürerek, Meksika’dan yapılan ithalata %5 oranında ek gümrük vergisi uygulanabileceğini açıkladı. Trump, 9 Aralık’ta Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, Meksika’nın ABD’ye aktarması gereken su miktarında ciddi bir açık bulunduğunu ve bu durumun özellikle ABD’li çiftçileri olumsuz etkilediğini savundu.

Trump’a göre Meksika, anlaşma kapsamında son beş yıllık döngüde 800.000 acre-feet’lik bir su açığı oluşturdu. Başkan, yıl sonuna kadar en az 200.000 acre-feet suyun derhal serbest bırakılmasını, kalan miktarın ise “kısa süre içinde” aktarılmasını talep etmekte. Trump, bu çağrıya yanıt verilmemesi hâlinde tarifelerin IMMEDIATELY yürürlüğe sokulması için gerekli belgelerin hazırlanması talimatını verdiğini belirtti.

1944 Su Anlaşması Ne Diyor?

1944 U.S.–Mexico Water Treaty, Colorado River ve Rio Grande havzaları üzerinden iki ülke arasındaki su paylaşımını düzenlemekte. Anlaşma uyarınca:

ABD, Colorado River ve kollarından Meksika’ya yılda 1,5 milyon acre-feet su bırakmakta,
Meksika ise Rio Grande ve kollarından ABD’ye yılda 350.000 acre-feet su aktarmakla yükümlü.

Bu yükümlülükler beş yıllık döngüler hâlinde ölçülmekte. Son döngü Ekim ayında sona erdi ve International Boundary and Water Commission (IBWC) verilerine göre Meksika, bu dönem boyunca ABD’ye yalnızca biraz üzerinde 800.000 acre-feet su sağladı. Bu rakam, beş yıllık dönem için hedeflenen 1,75 milyon acre-feet seviyesinin oldukça altında kalmakta.

Tarife Tehdidi ve Ticaret Politikası Bağlamı

Trump’ın açıklaması, zaten karmaşık bir seyir izleyen ABD–Meksika ticaret ilişkilerini daha da belirsiz hâle getirmekte. ABD hâlihazırda Meksika menşeli ürünlere karşı %25 gümrük vergisi uygulamakta; ancak USMCA (United States–Mexico–Canada Agreement) ile uyumlu ürünler bu tarifeden geçici olarak muaf tutulmakta.

Bu muafiyetin 1 Kasım’da sona ermesi planlanmıştı. Ancak Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Kasım ayı başında yaptığı açıklamada, iki ülke arasında non-tariff trade barriers konusunda süren görüşmeler nedeniyle muafiyetin uzatılabileceğini ifade etmişti. Trump’ın %5’lik ek tarife tehdidinin, mevcut %25’lik tarife ve USMCA muafiyetleriyle nasıl etkileşeceği konusunda ise henüz net bir çerçeve paylaşılmadı.

Diplomatik Zemin ve Zamanlama

Bu gelişme, Trump’ın geçen hafta Claudia Sheinbaum ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile yaptığı görüşmenin hemen ardından geldi. Üç lider, 2026 Dünya Kupası Final Kura Çekimi öncesinde Washington’daki Kennedy Center’da yaklaşık yarım saat süren bir toplantı gerçekleştirmişti. Trump, bu görüşmede ana gündem maddesinin ticaret olduğunu belirtmişti.

Aynı zamanda ABD, Meksika ve Kanada; USMCA’nın 2026 yazında yapılacak gözden geçirme sürecine hazırlık yapıyor. Bu nedenle su anlaşması üzerinden gelen tarife tehdidi, yalnızca çevresel veya tarımsal bir ihtilaf değil, daha geniş kapsamlı ticaret müzakerelerinde bir baskı unsuru olarak da değerlendiriliyor.

Tedarik Zinciri ve Sektörel Etkiler

Meksika, ABD için otomotiv, beyaz eşya, tarım ve tüketim mallarında kritik bir tedarik ortağı konumunda. %5’lik ek bir tarife dahi:

cross-border supply chain maliyetlerini artırabilir,
nearshoring stratejilerinde belirsizlik yaratabilir,
ABD’li ithalatçıların fiyatlama ve stok planlarını etkileyebilir.

Özellikle otomotiv ve tarım ürünleri gibi düşük marjlı, yüksek hacimli sektörlerde ek tarifelerin etkisi hızlı hissedilebilir.

Genel Değerlendirme

Trump’ın Meksika’ya yönelik su temelli tarife tehdidi, ticaret politikalarının artık yalnızca ekonomik değil, çevresel ve altyapısal anlaşmalarla da doğrudan bağlantılı hâle geldiğini göstermekte. ABD–Meksika ilişkilerinde 2026’ya yaklaşılırken, su, tarım ve ticaret başlıklarının giderek daha fazla iç içe geçtiği bir dönem yaşanmakta.

Önemli Notlar:

Trump, Meksika’ya %5 ek tarife uygulanabileceğini açıkladı.
Gerekçe: 1944 Su Anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi.
Meksika’nın son beş yıllık döngüde ~800.000 acre-feet su açığı bulunmakta.
ABD, Meksika’ya hâlen %25 tarife uygulamakta; USMCA uyumlu ürünler geçici olarak muaf.
Ek tarifenin mevcut tarifelerle nasıl entegre edileceği netleşmiş değil.
Gelişme, USMCA 2026 gözden geçirme süreci öncesinde yaşanıyor.