Kamu İhale Sistemi Dijitalleşiyor: Sertifika Dönemi Başlıyor

Haber Tarihi

14.01.25

Yazar

Sedat Onat

Kamu İhale Sistemi Dijitalleşiyor: Sertifika Dönemi Başlıyor

1983 ve 2002 tarihli kamu ihale mevzuatının dijital platform, sertifika sistemi ve merkezi veri kaydıyla tamamen yenileneceğini anlatan geniş kapsamlı reform özeti.

Türkiye’de kamu alımları için uzun yıllardır kullanılan iki temel çerçeve — 1983 tarihli Devlet İhale Kanunu ve 2002 tarihli Kamu İhale Kanunu — dijitalleşme sürecinin geldiği nokta ve uluslararası uygulamalar dikkate alınarak kapsamlı bir şekilde yenileniyor. Ekonomi yönetimi, 2025 yılı itibarıyla kamu ihale mekanizmasını şeffaflık, sürdürülebilirlik, sertifikasyon ve veri temelli yönetim ilkeleri çerçevesinde yeniden yapılandırmayı hedefliyor.

Yeni düzenleme, kamuda gerçekleştirilen tüm alım-satım süreçlerini tek bir merkezi dijital platformda topluyor. Bu sistem yalnızca bakanlıkları değil; KİT’ler, kamu şirketleri, belediyeler ve tüm yerel yönetimleri içerecek şekilde genişletiliyor. Amaç, tüm ihalelerin kayıt altına alınması, izlenebilirliğin artırılması ve kamu kaynaklarının kullanımında daha yüksek denetim kapasitesi oluşturmak.

Dijital ihale ekosistemi geliyor

Yeni sistemle birlikte tüm kamu ihale süreçleri; sözleşme, doküman yönetimi, başvuru, değerlendirme ve teslimat dahil olmak üzere uçtan uca dijital hale getirilecek. Bu platformun çalışması, kamu kurumlarının iş akışını hızlandırırken aynı zamanda yapay zekâ ve büyük veri analizleriyle performans ölçümü yapılmasını sağlayacak.

Aynı zamanda bu dijital yapı, Avrupa Birliği kamu alımı standartlarıyla uyumlu bir çerçeve oluşturacak. Özellikle ulaştırma, enerji, su, elektronik ve iletişim sektörlerinde AB normlarıyla tam uyumu hedefleyen bir mevzuat geçişi yapılacak. Böylece Türkiye’nin kamu alım sistemi, Avrupa'nın en iyi uygulamalarıyla paralel bir dijital altyapıya kavuşacak.

Yetkinlik tabanlı sertifika sistemi

Yeni reformun temel ayağını kamu ihalelerine katılma sertifikası oluşturuyor. Bu sistemde firmalar, yetkinlikleri doğrultusunda kamuya iş yapabilme kapasitesine göre değerlendirilecek ve hangi nitelikte işleri üstlenebilecekleri resmî olarak tanımlanacak.

Bu sertifika modeliyle amaçlananlar:

Deneyimi olmayan veya yeterliliği ispatlanmamış firmaların kritik kamu işlerini almasının önüne geçmek,
Kurumlara, yalnızca belgelenmiş kapasiteye sahip firmalarla çalışma imkânı sunmak,
Proje kalite kontrolünü ve iş bitimindeki denetim süreçlerini güçlendirmek.

Bu sertifika, sadece teknik yeterliliği değil, aynı zamanda firmanın finansal gücünü, geçmiş iş performansını, kalite yönetim süreçlerini ve sürdürülebilirlik yaklaşımını da kapsayacak.

Ar-Ge ve yenilik temelli ihale yöntemleri

Yeni dönemde kamu alımlarında yenilikçi ihale yöntemleri uygulanabilecek. Ar-Ge veya teknoloji geliştirme odaklı projelerde, klasik ihale yerine firma görüşmelerine dayalı daha esnek bir süreç tanımlanacak. Bu model, savunma sanayiindeki proje bazlı tedarik süreçlerine benzer bir yapı sunacak.

Belediyelere dijital bildirim zorunluluğu

Türkiye’deki 1.339 belediye, tüm ihale ve satın alma işlemlerini dijital veri merkezine bildirmekle yükümlü olacak. Böylece yerel yönetimlerin yaptığı tüm ihaleler, Hazine ve Maliye Bakanlığı denetimine tabi olacak. Bu adım, yerel yönetimlerdeki mali şeffaflığın güçlendirilmesi açısından kritik bir değişim olarak görülüyor.

Önemli Notlar:

Kamu ihale sistemi tamamen dijital platform üzerinden yürütülecek.
Sertifika sistemi ile yalnızca yetkin firmalar kamu işlerine girebilecek.
Tüm belediyeler dahil olmak üzere kamudaki tüm alımlar merkezi veri kaydına tabi olacak.
Düzenlemeler AB kamu alımı standartlarına uyumlu hâle getirilecek.
Ar-Ge ve yenilik temelli projelerde esnek ihale yöntemleri devreye girecek.