Afganistan, Hairatan ve Torkham Sınır Kapılarını Modernize Etmek İçin DP World ile Çerçeve Anlaşma İmzaladı

Haber Tarihi

08.12.25

Yazar

Sedat Onat

Afganistan, Hairatan ve Torkham Sınır Kapılarını Modernize Etmek İçin DP World ile Çerçeve Anlaşma İmzaladı

Afganistan Maliye Bakanlığı’nın DP World ile Hairatan ve Torkham sınır limanlarının modernizasyonu için imzaladığı yatırım çerçevesi, Orta Asya–Güney Asya lojistik koridorlarına etkisi ve bağlayıcı sözleşmelere giden sürecin detaylı özeti

Afganistan, sınır ticaretini ve bölgesel lojistik entegrasyonunu güçlendirmek amacıyla Hairatan ve Torkham sınır kapılarının modernizasyonu için DP World ile önemli bir adım atmakta. Afgan hükümetinin yaptığı açıklamalara göre, Afghanistan Ministry of Finance ile DP World arasında bir investment term sheet imzalandı. Belge, 7 Aralık’ta Kabil’de, Deputy Prime Minister for Economic Affairs ofisinde düzenlenen törenle imza altına alındı. Sürece, Ekonomik İşlerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Mufti Abdullah Azam başkanlık etti.

Yetkililer, imzalanan belgenin bağlayıcı sözleşmelere giden bir çerçeve niteliği taşıdığını ve ilerleyen aşamalarda yabancı yatırım ile operasyonel modernizasyon projelerinin hayata geçirilmesini hedeflediğini belirtmekte. Çerçevenin nihai amacı, Afganistan’daki ticari sınır kapılarının uluslararası standartlara uygun, teknoloji odaklı ve yüksek kapasiteli lojistik merkezlere dönüştürülmesi olarak tanımlanmakta.

İki Aşamalı Modernizasyon Planı

Hükümet özetine göre proje iki fazlı olarak planlanmakta.

Birinci faz, Afganistan’ın kuzeyinde yer alan Hairatan border port’unu kapsamaktadır. Hairatan, Özbekistan demiryolu ağına doğrudan bağlı olması nedeniyle Afganistan’ın Orta Asya’ya açılan en kritik ticaret kapısı olarak görülmekte. Bu aşamada Hairatan’da:

modern cargo-handling equipment,
yenilenmiş yard infrastructure,
dijital customs ve gate operation sistemleri,
gelişmiş inspection ve kontrol teknolojileri

devreye alınması hedeflenmekte.

İkinci faz ise Nangarhar province’te bulunan Torkham border port’unu içermekte. Torkham, Afganistan’ın Pakistan ile olan en yoğun kara sınır geçişi konumunda bulunmakta ve ülkenin ithalat–ihracat hacminin önemli bir bölümünü taşımakta. Torkham’daki modernizasyon, özellikle yüksek hacimli ticaretin daha hızlı ve öngörülebilir şekilde yönetilmesini amaçlamakta.

Lojistik Koridorlar ve Ekonomik Bölgelerle Bağlantı

Afgan yetkililer, DP World ile yapılan bu çerçeve anlaşmayı yalnızca iki sınır kapısına yönelik bir yatırım olarak değil, broader logistics corridors ve economic zones stratejisinin parçası olarak konumlandırmakta. Hairatan ve Torkham’ın modernizasyonu, Afganistan’ın:

Orta Asya – Güney Asya ticaretinde transit ülke rolünü güçlendirmesi,
gümrük işlemlerinde zaman ve maliyet düşüşü sağlaması,
bölgesel tedarik zincirlerine daha entegre hâle gelmesi

açısından kritik görülmekte.

Uzun Süreli Görüşmelerin Sonucu

İmzalanan çerçeve, aslında 2022 yılından bu yana süren görüşmelerin bir sonucu. Afganistan’ın Economic Commission’ı, 2022’de DP World ile bir MoU müzakere edilmesini resmen yetkilendirmişti. O tarihten bu yana taraflar, teknik ve kurumsal düzeyde temaslarını sürdürmekteydi. 7 Aralık’ta imzalanan term sheet, bu sürecin en somut çıktısı olarak değerlendiriliyor.

DP World’ün Orta Asya Stratejisi

DP World açısından Afganistan’daki bu çerçeve, şirketin Central Asia ve çevresindeki yatırımlarına eklenen yeni bir halka niteliği taşımakta. Şirket kısa süre önce, Tashkent Invest ile birlikte yaklaşık 288 milyon USD değerinde bir joint venture anlaşması imzalayarak Taşkent yakınlarında bir multimodal logistics terminal kurma kararı almıştı. Afganistan’daki Hairatan ve Torkham projeleri, bu ağın güney yönlü uzantısı olarak görülmekte.

Eğer Afganistan’daki çerçeve anlaşma, yapılacak technical studies sonrasında bağlayıcı sözleşmelere dönüşürse, DP World’ün:

operational expertise,
terminal işletmeciliği know-how’ı,
personel eğitimi ve dijital sistem entegrasyonu

alanlarında aktif rol üstlenmesi beklenmekte. Buna karşılık Afgan makamlarının regulatory reform ve customs modernisation süreçlerini yürütmesi öngörülmekte.

Belirsizlikler ve Açık Konular

Şu aşamada kamuoyuna açıklanan bilgilerde:

yatırım tutarı,
imtiyaz (concession) süresi,
inşaat ve devreye alma takvimi

yer almamakta. Bu unsurların, ilerleyen dönemde imzalanacak bağlayıcı sözleşmelerle netleşmesi beklenmekte.

Genel Değerlendirme

Afganistan’ın DP World ile Hairatan ve Torkham sınır kapıları için imzaladığı yatırım çerçevesi, ülkenin bölgesel lojistik entegrasyon hedefleri açısından önemli bir adım olarak öne çıkmakta. Proje, hayata geçmesi hâlinde Afganistan’ın sınır ticaretinde verimlilik, şeffaflık ve kapasite artışı sağlamasına katkı sunabilir. Aynı zamanda DP World’ün Orta Asya–Güney Asya ekseninde büyüyen lojistik ağını daha da güçlendirmesi beklenmekte.